Fala upałów, która od dni dusi Europę Zachodnią, weszła w fazę kulminacyjną. Według wyliczeń przytoczonych przez serwis klimat.rp.pl co najmniej 94 mln osób doświadczy w środę temperatur powyżej 35 st. C. To prognoza oparta na połączeniu danych o gęstości zaludnienia z modelami pogodowymi — nie jest to pomiar potwierdzony, lecz szacunek skali zjawiska.

Skąd liczba 94 mln

Największy udział w tej liczbie ma Francja — według wyliczeń około 50 mln mieszkańców tego kraju znajdzie się w strefie powyżej 35 stopni. W Hiszpanii ma to być ponad 20 mln osób, a pozostała część przypada na Belgię, Luksemburg, Holandię, Włochy, Portugalię, Niemcy i Węgry. Szerszy obraz jest jeszcze bardziej wymowny: ponad 350 mln Europejczyków — prawie dwie trzecie populacji kontynentu — ma w tych dniach mierzyć się z temperaturą przekraczającą 30 st. C.

Rekord Francji i czerwone alarmy

Francja zanotowała najgorętszy dzień w swojej historii. Krajowy wskaźnik termiczny, będący średnią z 30 stacji pomiarowych, sięgnął wstępnie 29,8 st. C, a w wielu miejscowościach maksimum przekroczyło 40 stopni — według Euronews najwyższy odczyt to 44,3 st. C w Pissos. Météo-France ostrzega, że upał utrzyma się na „bardzo wysokim plateau" co najmniej do czwartku.

Czerwone alarmy — najwyższy stopień ostrzeżeń — objęły ponad połowę Francji oraz kilkanaście innych obszarów: 16 włoskich miast, północną Hiszpanię, zachodnią Polskę, Węgry, Chorwację, części Niemiec, Luksemburg, Holandię i Szwajcarię. W Hiszpanii prognozowano do 44 st. C w Andaluzji, a w Wielkiej Brytanii nawet 39 st. C w Londynie.

Skutki: ofiary, wyłączenia prądu, zamknięte szkoły

Według Euronews we Francji w ciągu tygodnia 40 osób utonęło, próbując się ochłodzić w wodzie — w większości młodzi ludzie. W Finistère bez prądu pozostawało około 68 tys. gospodarstw domowych. W Wielkiej Brytanii zamknięto setki szkół, a w transporcie kolejowym dochodziło do odwołań pociągów. We Francji zabytki takie jak wieża Eiffla i Luwr ograniczyły godziny zwiedzania. Doniesienia o pożarach lasów towarzyszących tej konkretnej fali pozostają na ten moment niepotwierdzone.

Kopuła ciepła i kontekst klimatyczny

Za upałem stoi kopuła ciepła (heat dome) — rozległy obszar wysokiego ciśnienia, który blokuje napływ chłodniejszego powietrza i pozwala mu się nagrzewać. Anomalie temperatur sięgają kilku stopni powyżej normy. Europa to najszybciej ocieplający się kontynent — od lat 80. temperatury rosną tu dwa razy szybciej niż średnia globalna, jak przypomina serwis klimatyczny Copernicus. WHO szacuje, że w ostatnich czterech latach z przyczyn związanych z upałem zmarło w Europie ponad 200 tys. osób — i że większości tych zgonów dało się zapobiec.

Kiedy ochłodzenie

Ulga ma przyjść stopniowo i z zachodu. W Hiszpanii temperatury zaczną spadać od środy, a alarmy mają wygasać do czwartku. W Wielkiej Brytanii poprawy spodziewano się od piątku. We Francji koniec tygodnia ma przynieść przerwę w upałach — choć synoptycy nie wykluczają, że gorąco wróci w kolejnych dniach.