Skąd wziął się zakaz
Artykuł 94a Prawa farmaceutycznego zabrania reklamy aptek i punktów aptecznych — zarówno ich działalności, jak i oferowanych produktów. W tak rygorystycznym kształcie przepis obowiązuje od 2012 roku, a za jego naruszenie Inspekcja Farmaceutyczna może nałożyć karę pieniężną (dotąd do 50 tys. zł). Celem regulacji była ochrona pacjentów przed perswazyjnym wpływem reklamy w obszarze wrażliwym zdrowotnie.
Co ma się zmienić
Jak podaje „Rzeczpospolita”, Ministerstwo Zdrowia przyspieszyło prace nad nowelizacją, która ma złagodzić zakaz — dopuszczając ograniczoną reklamę aptek, przy zachowaniu pewnych granic (m.in. ochrony przed reklamą kierowaną do dzieci i zachętami uzależnionymi od zakupu). Bezpośrednim impulsem do rewizji przepisów jest unijne orzecznictwo, które zakwestionowało bezwzględny charakter polskiego zakazu jako nieproporcjonalny wobec swobód rynku wewnętrznego. Szczegóły projektu i termin wejścia w życie nie są jeszcze przesądzone (to wciąż etap prac rządowych).
Spór: sieci kontra niezależni
Wokół zmian rysuje się wyraźny podział. Sieci apteczne popierają liberalizację — widzą w niej szansę na budowanie rozpoznawalności i legalne kampanie informacyjne. Niezależni aptekarze i Naczelna Izba Aptekarska są przeciwni: ostrzegają, że poluzowanie zakazu otworzy drogę do programów lojalnościowych zachęcających do nadmiernego kupowania leków, co może szkodzić pacjentom. Samorząd przypomina, że już w przeszłości sądy uznawały niektóre apteczne programy lojalnościowe za ukrytą, nielegalną reklamę.
Stawka sporu
Za techniczną kwestią reklamy kryje się głębszy spór o charakter apteki: czy ma pozostać przede wszystkim placówką ochrony zdrowia, czy może upodobnić się do sklepu konkurującego o klienta. To także starcie między swobodą działalności gospodarczej a bezpieczeństwem zdrowotnym — oraz między ekspansją dużych sieci a pozycją aptek indywidualnych. Rozstrzygnięcie tego, jak daleko sięgnie liberalizacja, pokaże, którą z tych wartości ustawodawca uzna za ważniejszą.
