Najwyższa Izba Kontroli, w ramach corocznej analizy wykonania budżetu państwa, zwróciła uwagę na wyraźny wzrost nagród wypłacanych osobom zajmującym najwyższe stanowiska kierownicze w administracji rządowej. Sprawę jako pierwszy opisał dziennik „Rzeczpospolita".

Co ustaliła NIK

Według danych przytoczonych przez „Rzeczpospolitą", wydatki na nagrody dla osób na tzw. erce — czyli najwyższych stanowiskach kierowniczych w państwie — w ostatnich latach miały wzrosnąć z ok. 1 mln zł do ok. 2,8 mln zł, co oznacza wzrost o blisko 180 proc. Średnia nagroda na osobę miała wzrosnąć z ok. 13,5 tys. zł do ok. 31,5 tys. zł.

Dla porównania, ogólna pula nagród dla wszystkich pracowników administracji rosła znacznie wolniej — z ok. 345 mln zł do ok. 455 mln zł, czyli o ok. 30 proc. Oznacza to, że nagrody dla kadry kierowniczej rosły wielokrotnie szybciej niż dla pozostałych urzędników.

Istotnym ustaleniem jest też to, że — jak podaje money.pl — w samych ministerstwach oraz w urzędach wojewódzkich osoby na stanowiskach kierowniczych nagród nie otrzymywały. Wzrost dotyczy więc przede wszystkim urzędów centralnych.

Rekordziści

NIK wskazała znaczne dysproporcje w wysokości nagród pomiędzy poszczególnymi instytucjami. Według „Rzeczpospolitej", w czołówce pod względem średniej wysokości nagród dla kierownictwa znalazły się m.in. Krajowe Biuro Wyborcze, Urząd Ochrony Danych Osobowych, Urząd Zamówień Publicznych oraz Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.

Warto zaznaczyć, że konkretne kwoty przypisywane poszczególnym urzędom różnią się w zależności od opracowania i okresu, którego dotyczą. We wcześniejszym zestawieniu money.pl, odnoszącym się do danych za 2024 rok, jako urzędy o najwyższych średnich nagrodach dla kierownictwa wymieniono Krajowe Biuro Wyborcze (ok. 111 tys. zł), Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich (ok. 78 tys. zł), KRRiT (ok. 67 tys. zł) oraz CBA (ok. 55 tys. zł).

Ocena Izby i uzasadnienia urzędów

Należy odróżnić ustalenia NIK od ich interpretacji. Izba zebrała i przedstawiła dane oraz zwróciła uwagę na dużą rozpiętość kwot między resortami i urzędami, jednak — jak wynika z relacji medialnych — nie oceniała zasadności przyznania samych nagród. Mają one charakter uznaniowy, a przepisy nie precyzują, według jakich kryteriów powinny być przyznawane; każda instytucja ustala je samodzielnie.

Część urzędów uzasadniała wzrost nagród zwiększonym zakresem zadań — w przypadku Urzędu Zamówień Publicznych wskazywano m.in. na prace legislacyjne i zaangażowanie w polską prezydencję w Radzie UE. Pełny obraz ustaleń, wraz z dokładnymi kwotami i okresem kontroli, będzie można zweryfikować po opublikowaniu pełnego dokumentu na stronach nik.gov.pl.