Minister zapowiada wzmożone kontrole
Fala upałów zmusiła rząd do podjęcia zdecydowanych działań. Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wysłała oficjalne pismo do szefa Państwowej Inspekcji Pracy, prosząc o „masowe, niezapowiedziane kontrole" u pracodawców na terenie całego kraju. Celem działań jest weryfikacja, czy firmy przestrzegają przepisów ochrony pracowników podczas ekstremalnych temperatur.
Inspektorzy będą sprawdzać nie tylko duże zakłady, ale także małe firmy i samozatrudnionych. Szczególna uwaga przypadnie przedsiębiorstwom zatrudniającym pracowników na otwartej przestrzeni — w branży budowlanej, handlu, usługach i produkcji.
Obowiązki pracodawcy — przepisy obowiązujące teraz
Polska ma już jasne reguły ochrony pracowników podczas upałów, choć nie określają one jednej uniwersalnej maksymalnej temperatury. Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca musi zapewnić bezpieczne warunki pracy. W praktyce oznacza to:
- Bezpłatne napoje: Gdy temperatura w pomieszczeniach przekracza 28°C, lub na zewnątrz 25°C, pracodawca musi udostępniać pracownikom napoje w nieograniczonych ilościach.
- Przerwy i reorganizacja pracy: Pracodawca może skrócić czas pracy, wprowadzić dodatkowe przerwy lub zmienić harmonogram, aby zmniejszyć obciążenie cieplne.
- Ochrona pracowników młodocianych: Osób poniżej 18. roku życia nie można zatrudniać w pomieszczeniach, gdzie temperatura przekracza 30°C i jednocześnie wilgotność jest wyższa niż 65%.
Pracownik ma prawo odmówić pracy, jeśli warunki „stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia", jednak praktyka pokazuje, że wielu pracodawców zignorowało te wymogi.
Nowe kary — wchodzą 8 lipca
Od 8 lipca 2026 roku obowiązują znacznie wyższe kary za naruszenia. Do tej pory maksymalna grzywna za nieprzestrzeganie przepisów BHP wynosiła 30 tys. zł. Teraz pracodawca, który nie zapewni pracownikom wody, cieniowanych miejsc do odpoczynku lub nie zorganizuje przerw, może zapłacić nawet 60 tys. zł. W przypadku szczególnie rażących naruszeń — na przykład braku jakichkolwiek działań ochronnych — kara może sięgnąć 90 tys. zł.
Kary dotyczą bezpośrednio pracodawcy lub osób odpowiedzialnych za stan bezpieczeństwa w firmie — menedżerów, kierowników zakładu czy właścicieli.
Zmiana przepisów w przyszłym roku
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje jeszcze bardziej precyzyjne przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku. Nowe rozporządzenie określi jasne limity temperaturowe:
- 35°C w pomieszczeniach — powyżej tej temperatury praca musi być wstrzymana
- 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz — pracę trzeba przerwać
- 25–28°C na zewnątrz i 28–35°C w pomieszczeniach — pracodawca musi wprowadzić rozwiązania techniczne (klimatyzacja, wentylacja) lub organizacyjne (przerwy, skrócenie czasu pracy)
Pracownicy zachowają prawo do pełnego wynagrodzenia nawet wtedy, gdy praca zostanie wstrzymana z powodu wysokiej temperatury.
Co będą sprawdzać inspektorzy
Kontrolerze PIP będą zwracać szczególną uwagę na:
- Dostępność darmowych napojów
- Wyznaczone, zacieniowane miejsca do odpoczynku dla pracowników pracujących na słońcu
- Osłony słoneczne w pomieszczeniach (żaluzje, rolety, osłony)
- Dokumentację pokazującą, że pracodawca przeprowadził ocenę ryzyka związanego z wysoką temperaturą
Brak któregokolwiek z tych elementów, lub jego niedostateczność, może skutkować natychmiast nałożoną grzywną.
Kto to dotyczy
Przepisy ochrony pracowników przed upałem dotyczą prawie wszystkich branż. Szczególnym zagrożeniem dla pracowników są jednak sektor budowlany, produkcyjny, handlowy i ochrona, gdzie pracownicy spędzają długie godziny w warunkach trudnych do kontrolowania.
