Wieczne pytanie o najlepszą książkę doczekało się jednej z najpoważniejszych odpowiedzi. Jak przypomina Rzeczpospolita, o najlepszej książce wszech czasów zdecydowało 100 pisarzy z 54 krajów.

Zwycięzca i organizatorzy

Na szczycie stanął Don Kichot Miguela de Cervantesa, hiszpańska powieść z początku XVII wieku, często nazywana pierwszą nowoczesną powieścią. To ją wyróżniono szczególnie spośród wszystkich tytułów.

Za rankingiem stoi konkretna instytucja. Listę, zatytułowaną „100 najlepszych książek wszech czasów", przygotował w 2002 roku norweski klub książki Bokklubben we współpracy z Instytutem Noblowskim. Głos oddało wtedy stu pisarzy z 54 krajów.

Równi wśród równych

Ranking miał nietypowe założenie. Jak podano, organizatorzy uznali wszystkie wybrane dzieła za równorzędne, a mimo to jeden tytuł, właśnie Don Kichot, został wyróżniony ponad resztę.

To rozwiązanie mówi wiele o naturze takich zestawień. Trudno realnie ustawić arcydzieła w kolejności, więc twórcy listy postawili raczej na wskazanie kanonu niż na sztywną drabinę miejsc.

Kto jeszcze na liście

Towarzystwo Cervantesa jest imponujące. Wśród stu tytułów znalazły się między innymi „Wojna i pokój", „Anna Karenina", „Zbrodnia i kara", „Bracia Karamazow", „Proces", „Ulisses", „Sto lat samotności", „Wielki Gatsby", „Duma i uprzedzenie" oraz „Hamlet".

Nie zabrakło też fundamentów literatury. Na liście są „Boska komedia", „Odyseja", „Iliada" czy „W poszukiwaniu straconego czasu". To przekrój od antyku po XX wiek, łączący różne języki i tradycje.

Bez polskiego akcentu

Dla polskiego czytelnika jest jednak zgrzyt. W zestawieniu zabrakło polskich książek, mimo bogatej rodzimej tradycji literackiej i noblistów.

Warto pamiętać, że to ranking sprzed ponad dwóch dekad, odbicie ówczesnych gustów międzynarodowego grona pisarzy. Mimo upływu lat wciąż bywa przywoływany jako jeden z najpoważniejszych głosów w odwiecznej dyskusji o tym, co w literaturze najważniejsze. A samo pierwsze miejsce Don Kichota pokazuje, jak trwałą pozycję ma dzieło o błędnym rycerzu walczącym z wiatrakami.