---
title: "Wrota do piekieł na Syberii. Krater Batagajka odsłania prehistorię Ziemi"
description: "Na Syberii rośnie ogromne zapadlisko nazywane „wrotami do piekieł”. Krater Batagajka w Jakucji ma około kilometra długości i sto metrów głębokości, a co roku powiększa się o kolejne metry. Topniejąca wieczna zmarzlina odsłania przy tym warstwy sprzed setek tysięcy lat i szczątki wymarłych zwierząt."
category: "Nauka"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/nauka
author: "Agnieszka Jankowska"
published: 2026-07-10T15:11:13.000Z
updated: 2026-07-10T15:11:13.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/wrota-do-piekiel-na-syberii-krater-batagajka-odslania-prehistorie-ziemi
tags: ["klimat", "Syberia", "permafrost", "Batagajka", "nauka"]
---
# Wrota do piekieł na Syberii. Krater Batagajka odsłania prehistorię Ziemi

Na Syberii rośnie ogromne zapadlisko nazywane „wrotami do piekieł”. Krater Batagajka w Jakucji ma około kilometra długości i sto metrów głębokości, a co roku powiększa się o kolejne metry. Topniejąca wieczna zmarzlina odsłania przy tym warstwy sprzed setek tysięcy lat i szczątki wymarłych zwierząt.

Jedno miejsce na Syberii łączy w sobie geologiczną ciekawostkę i klimatyczne ostrzeżenie. Jak podaje [Rzeczpospolita, na Syberii otwierają się „wrota do piekieł", które odsłaniają prehistorię Ziemi](https://klimat.rp.pl/klimat/art44805841-otwieraja-sie-wrota-do-piekiel-na-syberii-odslaniaja-prehistorie-ziemi).

## Rana na powierzchni ziemi

Mowa o kraterze Batagajka, położonym w paśmie Gór Czerskiego, w Ułusie Wierchojańskim na terenie Jakucji w Rosji. Miejscowa nazwa „wrota do piekieł" dobrze oddaje jego wygląd, bo zapadlisko przypomina wielką, rozdartą bliznę w krajobrazie.

Rozmiary robią wrażenie. Krater ma około stu metrów głębokości i kilometr długości. Co roku powiększa się o mniej więcej 30 metrów, a proces ten trwa nieprzerwanie od dziesięcioleci.

## Dlaczego rośnie

Za powiększaniem się zapadliska stoją dwa splecione czynniki. Jak podano, jest to wynik wylesienia terenu oraz rosnących temperatur. Gdy znika naturalna warstwa chroniąca grunt, a klimat się ociepla, wieczna zmarzlina zaczyna topnieć i osuwać się.

Początek tego procesu sięga lat 60. XX wieku. Od tamtej pory Batagajka rośnie, stając się jednym z najlepiej widocznych świadectw tego, jak ocieplenie odciska się na skutej dotąd lodem Syberii.

## Okno w przeszłość

To, co dla klimatu jest złą wiadomością, dla nauki bywa gratką. Krater odsłania wieczną zmarzlinę sprzed 650 tysięcy lat i może kryć nawet do 200 tysięcy lat historii geologicznej i biologicznej.

W odsłoniętych warstwach znaleziono szczątki dawnego świata: konia plejstoceńskiego (Equus lenensis) i prehistorycznego bizona stepowego (Bison priscus), a także pozostałości lwów jaskiniowych i wilków. Zachowały się nawet kawałki drewna, świadczące o tym, że rosły tu kiedyś lasy świerkowe i sosnowe.

## Klimatyczne ostrzeżenie

Batagajka to jednak nie tylko naturalne muzeum. Topniejąca zmarzlina uwalnia uwięzione w niej gazy cieplarniane, w tym metan i dwutlenek węgla.

To domyka niepokojący mechanizm. Ocieplenie powoduje topnienie zmarzliny, a uwalniane z niej gazy dodatkowo napędzają ocieplenie. Rosnący syberyjski krater jest więc czymś więcej niż ciekawostką: to namacalny przykład tego, jak zmiany klimatu potrafią uruchamiać procesy, które same się wzmacniają.

## Źródła

- [Otwierają się „wrota do piekieł” na Syberii. Odsłaniają prehistorię Ziemi](https://klimat.rp.pl/klimat/art44805841-otwieraja-sie-wrota-do-piekiel-na-syberii-odslaniaja-prehistorie-ziemi)