---
title: "Wołyń: ekshumacje znów ruszyły. „By każda ofiara miała grób, krzyż i imię”"
description: "Po latach impasu polsko-ukraińskie prace poszukiwawcze i ekshumacyjne ofiar zbrodni wołyńskiej nabierają tempa. Ministra kultury Marta Cienkowska podsumowała pierwszy rok działania wspólnej grupy roboczej: za nami ekshumacja w Puźnikach, trwają poszukiwania w Ugłach, a w planach kolejne miejscowości. „Nie ma żadnych blokad” ze strony ukraińskiej — zapewnia."
category: "Kraj"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kraj
author: "Paweł Mazur"
published: 2026-06-27T05:24:00.000Z
updated: 2026-06-27T05:24:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/wolyn-ekshumacje-2026-cienkowska-ugly-puzniki
tags: ["Wołyń", "ekshumacje", "zbrodnia wołyńska", "IPN", "Ukraina", "Marta Cienkowska", "Puźniki", "historia"]
---
# Wołyń: ekshumacje znów ruszyły. „By każda ofiara miała grób, krzyż i imię”

Po latach impasu polsko-ukraińskie prace poszukiwawcze i ekshumacyjne ofiar zbrodni wołyńskiej nabierają tempa. Ministra kultury Marta Cienkowska podsumowała pierwszy rok działania wspólnej grupy roboczej: za nami ekshumacja w Puźnikach, trwają poszukiwania w Ugłach, a w planach kolejne miejscowości. „Nie ma żadnych blokad” ze strony ukraińskiej — zapewnia.

Po siedmiu latach ukraińskiego moratorium i wielu miesiącach trudnych rozmów Polska i Ukraina znów wspólnie szukają i ekshumują szczątki ofiar zbrodni wołyńskiej. Ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska podsumowała pierwszy rok pracy polsko-ukraińskiej grupy roboczej i zapewniła, że współpraca przebiega bez przeszkód.

## „Nie ma żadnych blokad”

— Zakończyliśmy prace w jednym miejscu, prowadzimy je w kolejnym i nie ma absolutnie żadnych blokad ze strony ukraińskiej — przekazała Cienkowska, cytowana przez [„Rzeczpospolitą”](https://www.rp.pl/polityka/art43518961-prace-ekshumacyjne-na-ukrainie-ministra-kultury-nie-ma-zadnych-blokad). Szefowa resortu podkreśliła, że celem jest doprowadzenie do tego, „by każda ofiara miała grób, krzyż i imię”.

Możliwość wznowienia prac pojawiła się po tym, jak w listopadzie 2024 roku Ukraina zniosła obowiązujące od 2017 roku moratorium na poszukiwania i ekshumacje polskich ofiar. Wkrótce potem powołano dwustronną grupę roboczą ds. dialogu historycznego, a po stronie ukraińskiej za prace odpowiada Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej.

## Puźniki: pierwsze ekshumacje od lat

Symbolicznym przełomem stała się wiosna 2025 roku, gdy w nieistniejącej już wsi Puźniki w obwodzie tarnopolskim — po raz pierwszy od 2017 roku — ruszyły prace ekshumacyjne. Wieś przestała istnieć po ataku z nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku; szacunki liczby ofiar wahają się od kilkudziesięciu do ponad stu osób.

Polscy specjaliści wydobyli szczątki co najmniej 42 osób, które 6 września 2025 roku uroczyście pochowano. Grób zbiorowy w Puźnikach odnaleziono wcześniej, po długich poszukiwaniach, o czym informowała m.in. [PAP](https://www.pap.pl/aktualnosci/ekshumacje-polskich-ofiar-zbrodni-wolynskiej-w-puznikach-rozpoczely-sie-prace).

## Ugły i kolejne miejscowości

W 2026 roku prace przeniosły się do Ugłów w obwodzie rówieńskim — miejsca ataku z 1943 roku, w którym zginąć miało ponad stu Polaków. Rozpoczęcie poszukiwań potwierdził oficjalnie ukraiński IPN, na co wskazuje [dzieje.pl](https://dzieje.pl/ukrainski-ipn-potwierdzil-poczatek-prac-poszukiwawczych-w-uglach). Dokładna lokalizacja mogiły wciąż jest ustalana, a eksperci szacują, że może w niej spoczywać kilkadziesiąt osób.

W planach na ten rok są również kolejne miejsca pamięci, m.in. Huta Pieniacka i Ostrówki. Cienkowska zaznaczyła, że Polska jest w stanie prowadzić prace równolegle w ograniczonej liczbie lokalizacji — ze względu na konieczność zachowania procedur oraz utrudnienia wynikające z trwającej na Ukrainie wojny.

## Dlaczego to ważne

Zbrodnia wołyńska, dokonana w latach 1943–1945 na polskiej ludności Wołynia i Galicji Wschodniej, pochłonęła według historyków około stu tysięcy ofiar. Przez dekady większość z nich nie miała grobów ani upamiętnienia. Wznowienie ekshumacji to nie tylko kwestia historyczna — dla rodzin oznacza możliwość godnego pochówku bliskich, a dla relacji polsko-ukraińskich jest testem zdolności do mierzenia się z najtrudniejszą wspólną przeszłością bez jej upolityczniania.

## Źródła

- [Prace ekshumacyjne na Ukrainie. Ministra kultury: Nie ma żadnych blokad](https://www.rp.pl/polityka/art43518961-prace-ekshumacyjne-na-ukrainie-ministra-kultury-nie-ma-zadnych-blokad)
- [Ukraiński IPN potwierdził początek prac poszukiwawczych w Ugłach](https://dzieje.pl/ukrainski-ipn-potwierdzil-poczatek-prac-poszukiwawczych-w-uglach)
- [Ekshumacje polskich ofiar zbrodni wołyńskiej. W Puźnikach rozpoczęły się prace](https://www.pap.pl/aktualnosci/ekshumacje-polskich-ofiar-zbrodni-wolynskiej-w-puznikach-rozpoczely-sie-prace)