---
title: "Co piąty kontrakt zbrojeniowy bez przetargu. Rośnie rola trybu pilnego"
description: "W 2025 roku już około co piąty kontrakt na sprzęt wojskowy w Polsce zawarto w trybie Pilnej Potrzeby Operacyjnej — z pominięciem standardowych przetargów. To mechanizm legalny, ale jego rosnąca skala budzi pytania o konkurencję, ceny i kontrolę przy rekordowych wydatkach na obronność."
category: "Kraj"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kraj
author: "Michał Zieliński"
published: 2026-06-26T02:01:00.000Z
updated: 2026-06-26T02:01:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/wojsko-tryb-ppo-zamowienia-publiczne
tags: ["wojsko", "MON", "zamówienia publiczne", "zbrojenia", "PPO", "obronność"]
---
# Co piąty kontrakt zbrojeniowy bez przetargu. Rośnie rola trybu pilnego

W 2025 roku już około co piąty kontrakt na sprzęt wojskowy w Polsce zawarto w trybie Pilnej Potrzeby Operacyjnej — z pominięciem standardowych przetargów. To mechanizm legalny, ale jego rosnąca skala budzi pytania o konkurencję, ceny i kontrolę przy rekordowych wydatkach na obronność.

## Od jednej umowy do co piątego kontraktu

Skala zjawiska rośnie wyraźnie. Jak [wylicza „Rzeczpospolita”](https://radar.rp.pl/modernizacja-sil-zbrojnych/art44671111-wojsko-coraz-czesciej-omija-prawo-zamowien-publicznych), w 2019 roku w trybie Pilnej Potrzeby Operacyjnej (PPO) zawarto zaledwie jedną umowę, w 2021 — trzy, w 2022 — dwanaście, a w 2023 aż dwadzieścia osiem. W latach 2024–2025 było to po około dwadzieścia rocznie, ale ich udział urósł: w 2025 roku w tym trybie zawierano już mniej więcej co piąty kontrakt zbrojeniowy.

## Czym jest tryb PPO

Pilna Potrzeba Operacyjna to przewidziany prawem tryb uproszczony: pozwala kupić sprzęt bez przetargu i bez obowiązku konkurencji, wskazując bezpośrednio producenta i model. Podstawą jest m.in. art. 346 Traktatu o funkcjonowaniu UE, który dopuszcza ochronę „podstawowych interesów bezpieczeństwa” państwa, oraz krajowe wyłączenia z prawa zamówień publicznych. W praktyce oznacza to negocjacje z jednym wybranym dostawcą.

W tym trybie kupowano m.in. śmigłowce Black Hawk (2019), czołgi Abrams, bojowe wozy piechoty Borsuk, armatohaubice Krab, systemy antydronowe oraz pociski PAC-2 GEM-T do systemu Patriot o wartości około 4 mld zł.

## Rekordowy budżet w tle

Kontekst jest istotny: Polska wydaje na obronność bezprecedensowe kwoty. Budżet obronny w 2025 roku przekroczył [169 mld zł](https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/polska-bije-rekordy-na-wojsko-wydamy-w-2025-roku-pieniadze-jakich-jeszcze-nie-bylo-analiza,902484.html) — ponad 4 proc. PKB i o blisko jedną czwartą więcej niż rok wcześniej. Na tle tak ogromnych nakładów rosnąca część zamówień zawieranych poza standardowymi procedurami staje się tematem wartym uwagi.

## Ryzyka: konkurencja, cena, kontrola

Sam tryb PPO jest legalny — problem leży w jego masowości. Tryby nieprzetargowe powinny być wyjątkiem stosowanym przy realnej pilności lub tajności zakupu. Gdy stają się regułą, pojawiają się trzy ryzyka: brak konkurencji oznacza, że cena nie jest weryfikowana rynkowo; ograniczona jawność utrudnia zewnętrzną kontrolę; a stałe sięganie po tryb pilny może maskować słabości planowania, zamiast je naprawiać. Cytowani przez „Rzeczpospolitą” obserwatorzy procesu zwracają uwagę, że nagłe zakupy „z pilnej potrzeby” powinny zdarzać się sporadycznie — ich systematyczny wzrost bywa sygnałem problemów z planowaniem.

## Polska nie jest wyjątkiem

Po 2022 roku po procedury uproszczone sięga wiele państw NATO intensywnie się zbrojących — presja czasu wobec zagrożeń jest realna. Przy nakładach rzędu setek miliardów złotych planowanych na następną dekadę sposób wydawania tych pieniędzy ma jednak znaczenie nie tylko militarne, ale i fiskalne. Pytanie, czy rosnący udział PPO to konieczna reakcja na zagrożenia, czy raczej pokusa omijania kontroli, pozostaje otwarte.

## Źródła

- [Wojsko coraz częściej omija prawo zamówień publicznych](https://radar.rp.pl/modernizacja-sil-zbrojnych/art44671111-wojsko-coraz-czesciej-omija-prawo-zamowien-publicznych)
- [Polska bije rekordy. Na wojsko wydamy w 2025 roku pieniądze, jakich jeszcze nie było](https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/polska-bije-rekordy-na-wojsko-wydamy-w-2025-roku-pieniadze-jakich-jeszcze-nie-bylo-analiza,902484.html)