---
title: "Sześcian Hensona. Zapomniana sztuka, która wyprzedziła „Black Mirror” o pół wieku"
description: "Zanim Jim Henson dał światu Muppety, w 1969 roku stworzył niepokojący, eksperymentalny dramat telewizyjny „The Cube” — opowieść o człowieku uwięzionym w białym sześcianie, która dziś brzmi jak odcinek „Black Mirror” sprzed jego powstania."
category: "Kultura"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kultura
author: "Katarzyna Nowak"
published: 2026-06-29T02:36:00.000Z
updated: 2026-06-29T02:36:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/the-cube-jim-henson-1969-black-mirror
tags: ["Jim Henson", "The Cube", "kultura", "telewizja", "Black Mirror", "historia"]
---
# Sześcian Hensona. Zapomniana sztuka, która wyprzedziła „Black Mirror” o pół wieku

Zanim Jim Henson dał światu Muppety, w 1969 roku stworzył niepokojący, eksperymentalny dramat telewizyjny „The Cube” — opowieść o człowieku uwięzionym w białym sześcianie, która dziś brzmi jak odcinek „Black Mirror” sprzed jego powstania.

Twórcę Kermita kojarzymy z radością i pluszem. Tymczasem jedno z jego najwcześniejszych dzieł było mrocznym filozoficznym koszmarem.

## Człowiek w białym sześcianie

Jak przypomina [The Verge](https://www.theverge.com/entertainment/958757/jim-henson-the-cube-black-mirror-tv-movie-review), „The Cube" to godzinny dramat telewizyjny wyemitowany 23 lutego 1969 roku w eksperymentalnej serii NBC „Experiment in Television". Scenariusz napisali Jim Henson i jego stały współpracownik Jerry Juhl, a w głównej roli wystąpił Richard Schaal. Bohater — bezimienny mężczyzna — budzi się w całkowicie białym sześcianie, z którego nie potrafi się wydostać, choć inni bez trudu wchodzą i wychodzą „własnymi drzwiami".

## Rzeczywistość, która się rozpada

Przez kolejnych odwiedzających — od polityka po artystę — bohater otrzymuje sprzeczne wersje tego, gdzie jest i kim jest. Każdy obiecuje wyjaśnienie albo wyjście, żadne nie okazuje się prawdziwe. W jednej ze słynnych scen mężczyzna, próbując się zranić, odkrywa, że zamiast krwi ma w sobie truskawkowy dżem — sygnał, że być może sam jest częścią spektaklu. To rozważania o naturze rzeczywistości, percepcji i kontroli, które dziś kojarzą się wprost z „Black Mirror" czy popularną „teorią symulacji". Jak zauważa [Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/The_Cube_(film)), sztukę porównywano też do egzystencjalnych dramatów pokroju „Przy drzwiach zamkniętych" Sartre'a.

## Inny Henson

Najbardziej zaskakuje to, że autorem tej niepokojącej wizji jest człowiek, którego świat pokochał za Muppety. „The Cube" pokazuje Hensona jako twórcę gotowego eksperymentować z formą i zadawać trudne pytania — na długo przed tym, zanim Wielka Żaba Kermit i spółka uczynili go ikoną rozrywki rodzinnej. Co znamienne, mimo całej gorzkiej atmosfery dzieło nie kończy się czystym pesymizmem; pobrzmiewa w nim wiara w to, że człowiek może tworzyć własny sens — przez wyobraźnię i twórczość.

## Dlaczego warto pamiętać

Po premierze „The Cube" pojawiło się w telewizji tylko sporadycznie i na dekady popadło w zapomnienie. Dziś, gdy seriale i eseje bez końca rozważają relację człowieka z technologią i symulowaną rzeczywistością, ta licząca ponad pół wieku miniatura zyskuje drugie życie. Bo Henson — jak się okazuje — przewidział nastroje naszej epoki znacznie wcześniej, niż mogłoby się wydawać.

## Źródła

- [The Cube is Jim Henson's little-known proto-Black Mirror masterpiece](https://www.theverge.com/entertainment/958757/jim-henson-the-cube-black-mirror-tv-movie-review)
- [The Cube (1969 film)](https://en.wikipedia.org/wiki/The_Cube_(film))