---
title: "Sędzia sam zdecyduje o orzekaniu po 65. roku życia. Rząd odbiera tę decyzję KRS"
description: "Dziś sędzia, który chce orzekać po 65. roku życia, potrzebuje zgody Krajowej Rady Sądownictwa. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości ma to zmienić: wystarczy oświadczenie woli i zaświadczenie lekarskie, złożone najpóźniej pół roku przed sześćdziesiątką piątką. Decyzja przejdzie w ręce samego sędziego."
category: "Kraj"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kraj
author: "Marek Szymański"
published: 2026-07-21T15:40:00.000Z
updated: 2026-07-21T15:40:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/sedziowie-sami-zdecyduja-o-orzekaniu-po-65-roku-zycia
tags: ["sądownictwo", "sędziowie", "Ministerstwo Sprawiedliwości", "KRS"]
---
# Sędzia sam zdecyduje o orzekaniu po 65. roku życia. Rząd odbiera tę decyzję KRS

Dziś sędzia, który chce orzekać po 65. roku życia, potrzebuje zgody Krajowej Rady Sądownictwa. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości ma to zmienić: wystarczy oświadczenie woli i zaświadczenie lekarskie, złożone najpóźniej pół roku przed sześćdziesiątką piątką. Decyzja przejdzie w ręce samego sędziego.

Kto decyduje o tym, jak długo sędzia orzeka, ten ma nad nim narzędzie nacisku. Dlatego pozornie techniczna zmiana zasad przechodzenia sędziów w stan spoczynku dotyka czegoś ważniejszego: niezależności.

## Jak jest teraz

Obecnie sędzia może orzekać do 70. roku życia, ale po ukończeniu 65 lat potrzebuje zgody Krajowej Rady Sądownictwa. Rada udziela jej, gdy uzasadnia to interes wymiaru sprawiedliwości lub ważny interes publiczny. Zmiany opisuje [Rzeczpospolita](https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art44859661-sedzia-sam-zdecyduje-o-przedluzeniu-kariery-rzad-zmienia-zasady-orzekania-po-65-roku-zycia).

Kluczowe słowo to „zgoda". Dziś to organ zewnętrzny, KRS, rozstrzyga uznaniowo, czy doświadczony sędzia będzie dalej orzekał, czy przejdzie w stan spoczynku.

## Co się zmieni

Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości odbiera tę decyzję Radzie. Sędzia miałby jedynie złożyć oświadczenie woli dalszego orzekania oraz zaświadczenie lekarskie o zdolności do pracy, najpóźniej sześć miesięcy przed ukończeniem 65 lat. Zgoda żadnego organu nie byłaby już potrzebna.

Różnica jest zasadnicza. Dziś o dalszej pracy sędziego decyduje ktoś inny, po nowemu decydowałby on sam, o ile spełni obiektywne, sprawdzalne warunki: wiek zgłoszenia i stan zdrowia potwierdzony medycznie.

## Dlaczego to więcej niż formalność

Można to potraktować jako drobiazg kadrowy, ale w kontekście sporu o praworządność w Polsce ma to ciężar ustrojowy. Uznaniowa zgoda organu na dalsze orzekanie sędziego jest z natury narzędziem, którym można nagradzać jednych, a odsuwać innych.

Materiał źródłowy wskazuje na praktyczny motyw zmiany: sędziowie skarżą się, że kryteria stosowane przez KRS są niejasne i nieprecyzyjne, co zniechęca do decyzji o kontynuowaniu kariery. Przeniesienie rozstrzygnięcia na obiektywne przesłanki usuwa tę uznaniowość, a wraz z nią pole do arbitralności.

## Potrzebny dystans

Warto zachować ostrożność w ocenie, bo to na razie projekt, a nie prawo. Kierunek, czyli oparcie decyzji na kryteriach obiektywnych zamiast na uznaniu organu, jest spójny z zasadą nieusuwalności sędziów. Ale diabeł tkwi w szczegółach, których w tym materiale nie ma: dokładnym brzmieniu przepisów, ewentualnych wyjątkach i przepisach przejściowych.

Odnotujmy też, kto zmianę proponuje. Resort sprawiedliwości pracuje nad nią od października ubiegłego roku. To rząd zmienia reguły dotyczące władzy sądowniczej, co zawsze wymaga uważnego przyjrzenia się, czy poszerza niezależność sądów, czy tylko przesuwa wpływ z jednego ośrodka na inny. W tym przypadku odebranie uznaniowej decyzji organowi na rzecz samego sędziego przemawia raczej za pierwszym.

## Co dalej

Projekt trafia do Sejmu, więc czeka go pełna droga legislacyjna: komisje, debata i głosowania. Data wejścia w życie nie została podana.

Prawdziwym testem będzie ostateczne brzmienie ustawy i to, czy przy okazji nie pojawią się rozwiązania osłabiające intencję zmiany. Na dziś sam pomysł, by o dalszym orzekaniu decydował sędzia na podstawie wieku i zdrowia, a nie uznaniowa zgoda organu, jest krokiem w stronę mniejszej zależności sądów od czynników zewnętrznych.

## Źródła

- [Sędzia sam zdecyduje o przedłużeniu kariery. Rząd zmienia zasady orzekania po 65. roku życia](https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art44859661-sedzia-sam-zdecyduje-o-przedluzeniu-kariery-rzad-zmienia-zasady-orzekania-po-65-roku-zycia)