---
title: "Polski model wyszukiwania bije osiem razy większe konkurenty"
description: "Ośrodek Przetwarzania Informacji udostępnił rodzinę sześciu modeli PolDense, od 17 milionów do miliarda parametrów. Największy z nich wypadł w polskim benchmarku lepiej niż modele wielojęzyczne o kilkukrotnie większej liczbie parametrów. Wszystkie są darmowe."
category: "Gospodarka"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/gospodarka
author: "Katarzyna Dąbrowska"
published: 2026-07-19T19:10:00.000Z
updated: 2026-07-19T19:10:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/poldense-polskie-modele-jezykowe-opi
tags: ["sztuczna inteligencja", "OPI", "open source", "polszczyzna", "technologie"]
---
# Polski model wyszukiwania bije osiem razy większe konkurenty

Ośrodek Przetwarzania Informacji udostępnił rodzinę sześciu modeli PolDense, od 17 milionów do miliarda parametrów. Największy z nich wypadł w polskim benchmarku lepiej niż modele wielojęzyczne o kilkukrotnie większej liczbie parametrów. Wszystkie są darmowe.

Ośrodek Przetwarzania Informacji, państwowy instytut badawczy, udostępnił rodzinę modeli językowych PolDense przeznaczonych do wyszukiwania informacji po polsku. Jak podaje [Bankier.pl](https://www.bankier.pl/wiadomosc/Powstala-nowa-rodzina-polskich-modeli-jezykowych-do-wyszukiwania-informacji-9169798.html), powstało sześć wariantów, od 17 milionów do miliarda parametrów.

## Wynik, który robi wrażenie

Największy model, PolDense 1B, uzyskał 64,11 punktu w benchmarku PIRB, mierzącym jakość wyszukiwania informacji po polsku. Wyprzedził modele Llama-Embed-Nemotron-8B z wynikiem 63,73 oraz BGE-Multilingual-Gemma2-9B z wynikiem 63,26.

Kluczowa jest tu nie sama przewaga punktowa, która jest niewielka, tylko proporcje. Polski model ma miliard parametrów, pokonani rywale odpowiednio osiem i dziewięć miliardów. Osiągnięcie lepszego wyniku modelem kilkukrotnie mniejszym oznacza w praktyce niższe koszty i możliwość uruchomienia go na skromniejszym sprzęcie.

## Do czego to właściwie służy

To nie jest chatbot i nie zastąpi ChatuGPT. PolDense to modele do wyszukiwania: zamieniają teksty na reprezentacje liczbowe tak, by dało się odnaleźć dokumenty pasujące znaczeniowo do zapytania, a nie tylko zawierające te same słowa.

Brzmi technicznie, a stoi za tym rzecz, z którą każdy miał do czynienia: wyszukiwarka, która rozumie, że "przerwa w dostawie prądu" i "brak zasilania" to to samo. Takie modele są fundamentem systemów RAG, w których asystent AI najpierw wyszukuje właściwe dokumenty w bazie firmy, a dopiero potem na ich podstawie formułuje odpowiedź. Bez dobrego wyszukiwania nawet najlepszy model językowy odpowiada na podstawie przypadkowych materiałów.

## Dlaczego polszczyzna wymaga własnych modeli

Modele wielojęzyczne trenowane są na dziesiątkach języków naraz, a polski jest w tej stawce trudny: odmiana przez przypadki sprawia, że to samo słowo występuje w kilkunastu formach, a szyk zdania jest swobodny. Model, który nie nauczył się tego dobrze, gubi związek między "ustawą o dokumentach publicznych" a "dokumentów publicznych ustawa".

Stąd bierze się przewaga modelu trenowanego pod konkretny język nad większym, ale bardziej ogólnym.

## Darmowe i do pobrania

Modele są otwartoźródłowe i dostępne bezpłatnie na platformie Hugging Face. Zbudowano je w oparciu o architekturę ModernBERT i technologię ettin-encoders, a potrafią analizować teksty o długości do 8192 tokenów, czyli obsłużyć bez dzielenia dłuższe dokumenty.

Projekt powstał w ramach LLMs4EU, współfinansowanego ze środków unijnego programu Digital Europe oraz Ministerstwa Cyfryzacji.

## Co to zmienia w praktyce

Dla polskiej firmy albo urzędu, które chcą zbudować wyszukiwarkę po własnych dokumentach, zmienia się rachunek. Zamiast wysyłać treści do zewnętrznej usługi i płacić za każde zapytanie, można pobrać model i uruchomić go na własnym serwerze. Przy dokumentacji wrażliwej, na przykład medycznej albo kadrowej, to argument nie tylko finansowy, ale i prawny, bo dane nie opuszczają organizacji.

Najmniejsze warianty, liczące kilkadziesiąt milionów parametrów, są na tyle lekkie, że można je uruchomić na zwykłym komputerze. To zaś oznacza, że z tego rozwiązania skorzysta nie tylko duża instytucja z serwerownią, ale i mała firma czy pojedynczy programista.

## Źródła

- [Powstała nowa rodzina polskich modeli językowych do wyszukiwania informacji](https://www.bankier.pl/wiadomosc/Powstala-nowa-rodzina-polskich-modeli-jezykowych-do-wyszukiwania-informacji-9169798.html)