--- title: "Mel Brooks kończy 100 lat. Komik, który śmiał się z historii" description: "28 czerwca Mel Brooks kończy sto lat. Twórca „Producentów”, „Płonących siodeł” i „Spaceballs”, jeden z nielicznych zdobywców kompletu EGOT, ma w rodzinnym życiorysie ślad sięgający dawnej Europy Środkowej — w tym ziem polskich." category: "Kultura" category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kultura author: "Joanna Kowalczyk" published: 2026-06-28T08:31:00.000Z updated: 2026-06-28T08:31:00.000Z canonical: https://relacja24.pl/artykul/mel-brooks-100-lat-komik-polski-slad tags: ["Mel Brooks", "Hollywood", "kino", "komedia", "EGOT", "kultura"] --- # Mel Brooks kończy 100 lat. Komik, który śmiał się z historii 28 czerwca Mel Brooks kończy sto lat. Twórca „Producentów”, „Płonących siodeł” i „Spaceballs”, jeden z nielicznych zdobywców kompletu EGOT, ma w rodzinnym życiorysie ślad sięgający dawnej Europy Środkowej — w tym ziem polskich. Niewielu artystów potrafiło tak długo i tak skutecznie rozśmieszać świat. Dziś jeden z największych komików kina kończy okrągłe sto lat. ## Z Brooklynu na szczyt Melvin Kaminsky urodził się 28 czerwca 1926 roku na Brooklynie, w rodzinie żydowskich imigrantów, w której w domu mówiło się jeszcze w jidysz. Ojciec zmarł, gdy Mel miał zaledwie kilka lat — przyszły komik wychowywał się w niezamożnym, gwarnym świecie nowojorskich dzielnic imigranckich. Pseudonim sceniczny „Brooks" wziął od panieńskiego nazwiska matki, Brookman. Jak przypomina [TVN24](https://tvn24.pl/kultura-i-styl/mel-brooks-konczy-100-lat-legendarny-aktor-i-polski-slad-w-zyciorysie-st9117830), korzenie jego rodziny sięgają dawnej Europy Środkowo-Wschodniej — wskazuje się m.in. na okolice Gdańska po stronie ojca; jak w wielu żydowskich rodzinach z tamtego okresu, dokładna genealogia bywa jednak trudna do jednoznacznego ustalenia. ## Filmy, które weszły do kanonu Karierę zaczynał jako autor gagów dla telewizji, u boku Sida Caesara i Carla Reinera. Prawdziwy przełom przyniósł rok 1968 i „Producenci" — czarna komedia o spekulantach wystawiających celowo katastrofalny musical, za którą Brooks dostał Oscara za scenariusz. Potem przyszły kolejne tytuły, które na trwałe weszły do historii komedii: „Płonące siodła" (1974) bezlitośnie kpiące z westernu i rasizmu, „Młody Frankenstein" (1974) — czuły pastisz klasycznych horrorów, oraz „Spaceballs" (1987), parodia kina science fiction. Według [Wikipedii](https://en.wikipedia.org/wiki/Mel_Brooks) Brooks samodzielnie reżyserował, pisał, a często i grał w swoich filmach, budując rozpoznawalny styl satyry bez tabu. ## Komplet EGOT i polski wątek na ekranie Brooks należy do wąskiego grona artystów, którzy zdobyli wszystkie cztery najważniejsze amerykańskie nagrody rozrywki — Emmy, Grammy, Oscara i Tony (tzw. EGOT). Sceniczna wersja „Producentów" przyniosła mu na Broadwayu rekordową liczbę statuetek Tony. W 2014 roku otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości. Polski wątek pojawił się też wprost na ekranie: w 1983 roku Brooks zagrał — u boku żony, Anne Bancroft — w „Być albo nie być", filmie rozgrywającym się w okupowanej przez Niemców Polsce, opartym na klasyku Ernsta Lubitscha. Komedia o teatralnej trupie stawiającej opór nazizmowi łączyła humor z dramatem wojny. ## Sto lat śmiechu Brooks pracował niemal do późnej starości — jeszcze w ostatnich latach użyczał głosu i wracał do swoich dawnych projektów. Jego dorobek to dowód, że z najtrudniejszych tematów — wojny, uprzedzeń, ludzkiej małości — da się śmiać mądrze, nie tracąc przy tym empatii. W setne urodziny pozostaje jednym z ostatnich żywych symboli złotej ery hollywoodzkiej komedii. ## Źródła - [Mel Brooks kończy 100 lat. Legendarny aktor i polski ślad w życiorysie](https://tvn24.pl/kultura-i-styl/mel-brooks-konczy-100-lat-legendarny-aktor-i-polski-slad-w-zyciorysie-st9117830) - [Mel Brooks](https://en.wikipedia.org/wiki/Mel_Brooks)