---
title: "Margaret Atwood o AI: „Śmieci na wejściu, śmieci na wyjściu”"
description: "Autorka „Opowieści podręcznej” sięgnęła po sztuczną inteligencję tylko raz — by poznać zakończenie serialu. Dostała błędną odpowiedź. Jej diagnoza jest zwięzła i bezlitosna: jakość AI nie przekracza jakości danych, na których ją wytrenowano."
category: "Nauka"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/nauka
author: "Anna Grabowska"
published: 2026-06-27T19:33:00.000Z
updated: 2026-06-27T19:33:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/margaret-atwood-ai-garbage-in-garbage-out
tags: ["Margaret Atwood", "sztuczna inteligencja", "prawa autorskie", "literatura", "AI"]
---
# Margaret Atwood o AI: „Śmieci na wejściu, śmieci na wyjściu”

Autorka „Opowieści podręcznej” sięgnęła po sztuczną inteligencję tylko raz — by poznać zakończenie serialu. Dostała błędną odpowiedź. Jej diagnoza jest zwięzła i bezlitosna: jakość AI nie przekracza jakości danych, na których ją wytrenowano.

Margaret Atwood nie potrzebuje skomplikowanych modeli, by ocenić sztuczną inteligencję. Wystarczyło jej jedno pytanie o serial kryminalny.

## „Skłamało, bo nie jest człowiekiem”

Jak relacjonuje [The Verge](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/958715/margaret-atwood-ai-problem-garbage-in-garbage-out), kanadyjska pisarka — laureatka Bookera i autorka dystopijnej „Opowieści podręcznej” — przyznała, że sięgnęła po narzędzie AI tylko raz: by dowiedzieć się, kto jest mordercą w serialu „Ojciec Brown”. Model odpowiedział błędnie.

Atwood wyjaśniła mechanizm pomyłki: system „przejrzał mnóstwo recenzji telewizyjnych”, a te z zasady unikają zdradzania zakończeń — więc nie miał skąd zaczerpnąć właściwej odpowiedzi. Stąd jej konkluzja: problemem AI jest „garbage in, garbage out” — śmieci na wejściu, śmieci na wyjściu. Nawet ci, którzy używają AI w pracy, muszą — zdaniem pisarki — weryfikować wyniki, bo model po prostu się myli, nie wiedząc nawet, że to robi.

## „Nigdy nie będzie Szekspirem”

Atwood od dawna sceptycznie ocenia twórcze możliwości maszyn. Jej zdaniem modele językowe nie potrafią stworzyć oryginalnej literatury — produkują statystyczny stop cudzych zdań, a nie autentyczny głos. „Czytelnicy chcą poczuć więź z innym ludzkim umysłem” — argumentuje, przekonując, że AI „nigdy nie będzie Szekspirem”. Powieść jest sztuką opisywania tego, co dzieje się w głowie bohatera, a tego — twierdzi pisarka — algorytm nie potrafi.

## Spór pisarzy z firmami AI

Krytyka Atwood wpisuje się w szerszy konflikt twórców z branżą technologiczną o wykorzystywanie ich dzieł do trenowania modeli bez zgody i wynagrodzenia. Pisarka należy do grona autorów, którzy podpisali apel organizacji Authors Guild żądający zgody, uznania autorstwa i godziwej zapłaty.

Spór trafił też do sądów. Jak przypomina [NPR](https://www.npr.org/2025/09/05/nx-s1-5529404/anthropic-settlement-authors-copyright-ai), pozew autorów przeciwko firmie Anthropic — zarzucający wykorzystanie pirackich kopii książek do treningu modelu — zakończył się we wrześniu 2025 roku ugodą na 1,5 miliarda dolarów, jedną z największych w historii amerykańskiego prawa autorskiego. Równolegle toczą się kolejne procesy wytaczane gigantom AI.

## Dane mają znaczenie

Argument o „śmieciach na wejściu” trafia w sedno technicznego i etycznego problemu: modele uczą się na ludzkich tekstach, a gdy te są przejęte bez zgody, niedokładne lub po prostu słabe, system to odwzorowuje — nie rozumiejąc własnych błędów. Pisarka, która opisała, jak dystopie potrafią wkraczać w rzeczywistość, postawiła tę diagnozę po jednym nietrafionym pytaniu o serial.

## Źródła

- [Margaret Atwood says the problem with AI is 'garbage in, garbage out'](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/958715/margaret-atwood-ai-problem-garbage-in-garbage-out)
- [Anthropic settles with authors in first-of-its-kind AI copyright lawsuit](https://www.npr.org/2025/09/05/nx-s1-5529404/anthropic-settlement-authors-copyright-ai)