--- title: "85 lat temu urodził się Krzysztof Kieślowski. Reżyser, który wierzył w człowieka" description: "Dziś, 27 czerwca 2026 roku, mija 85. rocznica urodzin Krzysztofa Kieślowskiego — twórcy „Dekalogu”, trylogii „Trzy kolory” i „Podwójnego życia Weroniki”. Reżyser, który zaczynał od dokumentu w PRL-u, stał się jednym z najważniejszych autorów w historii światowego kina. Zmarł w 1996 roku, mając zaledwie 54 lata." category: "Kultura" category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kultura author: "Magdalena Lewandowska" published: 2026-06-27T04:20:00.000Z updated: 2026-06-27T04:20:00.000Z canonical: https://relacja24.pl/artykul/krzysztof-kieslowski-85-rocznica-urodzin tags: ["Krzysztof Kieślowski", "film", "kino polskie", "rocznica", "Dekalog", "Trzy kolory"] --- # 85 lat temu urodził się Krzysztof Kieślowski. Reżyser, który wierzył w człowieka Dziś, 27 czerwca 2026 roku, mija 85. rocznica urodzin Krzysztofa Kieślowskiego — twórcy „Dekalogu”, trylogii „Trzy kolory” i „Podwójnego życia Weroniki”. Reżyser, który zaczynał od dokumentu w PRL-u, stał się jednym z najważniejszych autorów w historii światowego kina. Zmarł w 1996 roku, mając zaledwie 54 lata. Reżyser, który nie szukał wielkich dramatów w historycznych przełomach, lecz w chwili, gdy zwykły człowiek staje sam przed sobą i nie wie, co wybrać. Krzysztof Kieślowski, urodzony 27 czerwca 1941 roku w Warszawie, dziś skończyłby 85 lat. Z tej okazji warto przypomnieć drogę twórcy, którego filmy do dziś oglądają i analizują widzowie na całym świecie. ## Wędrowne dzieciństwo Kieślowski dorastał w cieniu choroby ojca — inżyniera chorego na gruźlicę, za którym rodzina przenosiła się od sanatorium do sanatorium, po prowincjonalnych miasteczkach. To wędrowne dzieciństwo ukształtowało reżysera, który całe życie będzie uważnie obserwował zwykłych ludzi w zwykłych miejscach. Droga do kina nie była prosta. Do łódzkiej szkoły filmowej dostał się dopiero za trzecim razem, a dyplom odebrał w 1970 roku. Zaczynał od dokumentu — surowego, zaangażowanego, blisko bohaterów. ## Od dokumentu do fabuły Pierwsze lata twórczości to próby rejestrowania rzeczywistości PRL bez retuszu, które szybko zderzyły się z ograniczeniami cenzury. Przełomem okazał się [„Amator"](https://pl.wikipedia.org/wiki/Amator_(film_1979)) z 1979 roku — opowieść o robotniku, który kupuje kamerę i zaczyna filmować otoczenie, aż kamera zmienia jego spojrzenie na świat. Film zdobył Złoty Medal (Grand Prix) na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie oraz nagrodę FIPRESCI, a na festiwalu w Gdańsku — Złote Lwy. Stał się metaforycznym autoportretem samego reżysera. Kilka lat później „Przypadek" postawił fundamentalne pytanie o rolę przypadku i wolnej woli w ludzkim losie — motyw, do którego Kieślowski wracał wielokrotnie. ## „Dekalog" — telewizja jak katedra W 1988 roku powstało jego najambitniejsze przedsięwzięcie: „Dekalog", dziesięć godzinnych filmów luźno nawiązujących do Dziesięciu Przykazań, rozgrywających się na jednym warszawskim osiedlu. Kieślowskiego nie interesowała dosłowność przykazań, lecz moralne dylematy, których nie rozstrzyga żadna gotowa instrukcja. Dwa odcinki rozszerzono do wersji kinowych. „Krótki film o zabijaniu" zdobył Nagrodę Jury na festiwalu w Cannes w 1988 roku oraz pierwszą w historii Europejską Nagrodę Filmową. Światowa krytyka pisała o fenomenie telewizyjnego cyklu z ambicjami arcydzieła. ## Weronika i wielka trylogia „Podwójne życie Weroniki" (1991), z Irène Jacob w podwójnej roli, było pierwszym w pełni europejskim projektem reżysera i przyniosło mu nagrodę FIPRESCI w Cannes. Otworzyło drogę na Zachód i pokazało, że poetycki język Kieślowskiego jest uniwersalny. Zwieńczeniem twórczości stała się trylogia [„Trzy kolory: Niebieski, Biały i Czerwony"](https://dzieje.pl/postacie/krzysztof-kieslowski-1941-1996) (1993–1994), nawiązująca do haseł rewolucji francuskiej — wolności, równości i braterstwa — a w istocie opowiadająca o samotności i potrzebie bliskości. „Niebieski" z Juliette Binoche zdobył Złotego Lwa w Wenecji, „Biały" przyniósł reżyserowi Srebrnego Niedźwiedzia za reżyserię w Berlinie, a „Czerwony" otrzymał trzy nominacje do Oscara — w tym za reżyserię i scenariusz, napisany wspólnie z Krzysztofem Piesiewiczem. Po premierze „Czerwonego" Kieślowski ogłosił, że odchodzi od kina. Uznał, że powiedział to, co miał do powiedzenia. ## Człowiek, który ufał widzowi Kieślowski był przekonany, że to uczucia łączą ludzi ponad granicami — bo strach, miłość czy samotność znaczą to samo dla wszystkich. Ta myśl jest kluczem do całej jego twórczości. Reżyser zmarł 13 marca 1996 roku w Warszawie, w trakcie operacji serca. Miał 54 lata; spoczął na Starych Powązkach. Zostawił filmografię, której nie sposób zmierzyć samymi nagrodami — bo jego największym osiągnięciem było coś rzadszego: zaufanie do widza i wiara, że potrafi on sam dopowiedzieć to, czego film nie wykrzyczał. ## Źródła - [Krzysztof Kieślowski skończyłby 85 lat — Wierzę w człowieka](https://kultura.onet.pl/film/krzysztof-kieslowski-skonczylby-85-lat-wierze-w-czlowieka/rcygjmh) - [Krzysztof Kieślowski (1941–1996)](https://dzieje.pl/postacie/krzysztof-kieslowski-1941-1996) - [Amator (film 1979)](https://pl.wikipedia.org/wiki/Amator_(film_1979))