---
title: "Komar może polubić repelent. Zaskakujące odkrycie o DEET"
description: "Naukowcy wykazali, że komary Aedes aegypti można „nauczyć” kojarzyć zapach DEET — kluczowego składnika repelentów — z posiłkiem z krwi. W efekcie owady, które normalnie unikają tej substancji, zaczynają częściej gryźć. DEET wciąż jednak chroni skutecznie."
category: "Nauka"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/nauka
author: "Joanna Kowalczyk"
published: 2026-07-03T04:08:41.000Z
updated: 2026-07-03T04:08:41.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/komary-repelenty-deet-warunkowanie-badanie
tags: ["nauka", "komary", "repelenty", "badania", "owady"]
---
# Komar może polubić repelent. Zaskakujące odkrycie o DEET

Naukowcy wykazali, że komary Aedes aegypti można „nauczyć” kojarzyć zapach DEET — kluczowego składnika repelentów — z posiłkiem z krwi. W efekcie owady, które normalnie unikają tej substancji, zaczynają częściej gryźć. DEET wciąż jednak chroni skutecznie.

Repelent, który zamiast odstraszać — przyciąga? Nowe badanie pokazuje, że w pewnych warunkach komary potrafią przechytrzyć nawet sprawdzone środki ochrony.

## Lekcja Pawłowa dla komarów

Jak informuje [Phys.org](https://phys.org/news/2026-05-mosquitoes-link-deet-blood-meal.html), zespół pod kierunkiem Claudia Lazzariego z Uniwersytetu w Tours wykazał, że komary Aedes aegypti — gatunek przenoszący m.in. dengę i żółtą febrę — można poddać klasycznemu warunkowaniu, znanemu z eksperymentów Pawłowa.

Badacze wielokrotnie wystawiali owady jednocześnie na zapach DEET i możliwość żerowania na krwi. Po takim „treningu” komary zaczęły kojarzyć substancję, która zwykle je odstrasza, z nagrodą w postaci posiłku. Wyniki opublikowano w [Journal of Experimental Biology](https://journals.biologists.com/jeb/article/229/10/jeb251935/371741/Associative-learning-switches-DEET-valence-from).

## Odwrócony odruch

Efekt był wyraźny. Komary, które zetknęły się z DEET podczas karmienia, później znacznie chętniej próbowały gryźć mimo obecności repelentu. W jednym z testów około połowa „wyszkolonych” owadów próbowała ukąsić potraktowaną DEET dłoń badaczki — podczas gdy z grupy niewytrenowanej unikało jej praktycznie 100 procent.

To pokazuje, że skuteczność repelentu zależy nie tylko od jego chemii, ale też od zdolności owadów do uczenia się.

## Ważne zastrzeżenia

Autorzy studzą jednak emocje. Po pierwsze, eksperyment prowadzono w ściśle kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, które — jak sami przyznają — mogą nie odzwierciedlać codziennych sytuacji. Po drugie, i najważniejsze: **DEET wciąż zapewnia wysoką skuteczność ochrony** przed komarami. Odkrycie nie podważa sensu stosowania repelentów, a jedynie lepiej tłumaczy mechanizm ich działania.

## Dlaczego to ważne

Choroby przenoszone przez komary to poważny problem zdrowia publicznego w wielu regionach świata. Świadomość, że owady mogą uczyć się „obchodzić” repelenty, może pomóc w opracowaniu skuteczniejszych preparatów oraz w lepszym doradzaniu, jak je stosować — równomiernie i w odpowiednim stężeniu. Dla zwykłego użytkownika płynie z tego prosty wniosek: repelent działa, ale najlepiej, gdy nakładamy go starannie i regularnie odnawiamy.

## Źródła

- [Mosquitoes link DEET with blood meal](https://phys.org/news/2026-05-mosquitoes-link-deet-blood-meal.html)
- [Associative learning switches DEET valence from aversive to appetitive in Aedes aegypti](https://journals.biologists.com/jeb/article/229/10/jeb251935/371741/Associative-learning-switches-DEET-valence-from)