---
title: "Czechy: pomysł odebrania Zełenskiemu orderu. Powołują się na Polskę"
description: "Czeski polityk Jindřich Rajchl chce, by prezydent Petr Pavel odebrał Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Białego Lwa. To na razie postulat jednej partii, a nie decyzja państwa — i mało prawdopodobny w świetle czeskiego prawa."
category: "Świat"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/swiat
author: "Piotr Kamiński"
published: 2026-06-30T22:14:00.000Z
updated: 2026-06-30T22:14:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/czechy-order-bialego-lwa-zelenski-propozycja-spd
tags: ["Czechy", "Zełenski", "Polska", "UPA", "świat"]
---
# Czechy: pomysł odebrania Zełenskiemu orderu. Powołują się na Polskę

Czeski polityk Jindřich Rajchl chce, by prezydent Petr Pavel odebrał Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Białego Lwa. To na razie postulat jednej partii, a nie decyzja państwa — i mało prawdopodobny w świetle czeskiego prawa.

Polski spór o odznaczenie dla prezydenta Ukrainy znalazł kontynuację u południowych sąsiadów — choć na razie tylko w formie postulatu.

## Czeski postulat

Jak podaje [Rzeczpospolita](https://www.rp.pl/polityka/art44743311-po-decyzji-polski-burza-w-czechach-proponuja-odebranie-zelenskiemu-orderu), z inicjatywą odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Białego Lwa — najwyższego czeskiego odznaczenia państwowego — wystąpił polityk Jindřich Rajchl, związany z ugrupowaniem SPD (Wolność i Demokracja Bezpośrednia). Zapowiedział, że zwróci się do koalicji rządzącej, by czeski parlament zaapelował w tej sprawie do prezydenta Petra Pavla.

To kluczowe zastrzeżenie: chodzi o **propozycję** pojedynczego polityka i jego ugrupowania, a nie o stanowisko całego czeskiego rządu ani głowy państwa. Decyzja w sprawie odznaczeń należy do prezydenta.

## Polski precedens

Rajchl wprost powołuje się na to, co wydarzyło się w Polsce. 19 czerwca prezydent Karol Nawrocki odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego — najwyższe polskie odznaczenie. Bezpośrednim powodem był ukraiński dekret, na mocy którego jedną z jednostek sił specjalnych nazwano „Bohaterami UPA”.

## Dlaczego UPA budzi emocje

Odwołanie do Ukraińskiej Armii Powstańczej to dla wielu Polaków i Czechów punkt zapalny. Dla części Ukraińców UPA pozostaje symbolem walki o niepodległość, ale w polskiej pamięci historycznej jest przede wszystkim odpowiedzialna za rzeź wołyńską i mordy w Galicji Wschodniej w latach 1943–1945, w których zginęło około stu tysięcy polskich cywilów. To ten kontekst sprawia, że honorowanie symboliki UPA wywołuje w regionie tak ostre reakcje.

## Bariera prawna

Nawet gdyby pomysł zyskał poparcie, jego realizacja jest mało prawdopodobna. Jak zauważa [Radio Prague International](https://english.radio.cz/coalition-party-want-zelensky-stripped-high-czech-honour-8890901), czeskie prawo pozwala odebrać odznaczenie państwowe zasadniczo tylko po prawomocnym wyroku skazującym za umyślne przestępstwo, z karą co najmniej dwóch lat więzienia. W przypadku Zełenskiego takie przesłanki nie zachodzą, więc formalne odebranie orderu byłoby trudne do przeprowadzenia.

## Gest polityczny

W praktyce czeska inicjatywa ma więc wymiar przede wszystkim symboliczny i polityczny. Order Białego Lwa Zełenski otrzymał wcześniej za przywództwo w obliczu rosyjskiej agresji; dziś ten sam gest stał się przedmiotem sporu. Pomysł pokazuje, jak kwestia historycznej pamięci o UPA potrafi rozchwiać relacje nawet z krajami, które konsekwentnie wspierają Ukrainę — i jak łatwo polski precedens staje się punktem odniesienia w debacie u sąsiadów.

## Źródła

- [Po decyzji Polski burza w Czechach. Proponują odebranie Zełenskiemu orderu](https://www.rp.pl/polityka/art44743311-po-decyzji-polski-burza-w-czechach-proponuja-odebranie-zelenskiemu-orderu)
- [Coalition party wants Zelensky stripped of high Czech honour](https://english.radio.cz/coalition-party-want-zelensky-stripped-high-czech-honour-8890901)