---
title: "Elitarna AI w stolicy, cyfrowy paraliż na prowincji. Polski paradoks"
description: "Warszawskie instytucje sięgają po najnowsze modele sztucznej inteligencji, a małe gminy nie mają pieniędzy ani ludzi do podstawowej ochrony cyfrowej. Eksperci ostrzegają: poziom lokalny stał się najsłabszym ogniwem cyberbezpieczeństwa państwa."
category: "Kraj"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/kraj
author: "Katarzyna Nowak"
published: 2026-07-03T02:08:40.000Z
updated: 2026-07-03T02:08:40.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/ai-warszawa-cyfrowy-paraliz-prowincja-samorzady
tags: ["kraj", "cyfryzacja", "sztuczna inteligencja", "cyberbezpieczeństwo", "samorządy"]
---
# Elitarna AI w stolicy, cyfrowy paraliż na prowincji. Polski paradoks

Warszawskie instytucje sięgają po najnowsze modele sztucznej inteligencji, a małe gminy nie mają pieniędzy ani ludzi do podstawowej ochrony cyfrowej. Eksperci ostrzegają: poziom lokalny stał się najsłabszym ogniwem cyberbezpieczeństwa państwa.

Polska cyfryzacja jedzie na dwóch prędkościach. W stolicy testuje się najnowsze narzędzia sztucznej inteligencji, a w małych gminach brakuje pieniędzy i rąk do podstawowego łatania dziur w systemach.

## AI w rękach państwa

Jak podaje [Rzeczpospolita](https://www.rp.pl/biznes/art44759501-elitarne-ai-w-warszawie-cyfrowy-paraliz-na-prowincji), Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) uzyskała bezpłatny dostęp do zaawansowanego modelu sztucznej inteligencji OpenAI — GPT-5.5 Cyber — w ramach programu „Government Trusted Access for Cyber”. Narzędzie potrafi w kilka sekund przeskanować kod i wskazać setki krytycznych podatności w oprogramowaniu urzędów czy szpitali.

Dyrektor NASK dr inż. Radosław Nielek zastrzega jednak, że AI nie zastąpi ludzi — przed wdrożeniem poprawek konieczna jest ekspercka weryfikacja. Narzędzie wskazuje problemy, ale to człowiek musi je naprawić. I tu zaczyna się kłopot.

## Najsłabsze ogniwo: samorządy

O ile stolica dysponuje kadrami i technologią, o tyle prowincja zmaga się z podstawami. „Poziom lokalny stał się najsłabszym ogniwem całego systemu” — ocenia cytowany przez gazetę Aleksander Kostuch, inżynier ze Stormshield.

Powody są strukturalne. Włodarze małych gmin priorytetowo traktują dostawy wody i infrastrukturę fizyczną, a nie cyberbezpieczeństwo. Pozyskiwanie dotacji jest skomplikowane — trzeba z góry pokryć koszty niekwalifikowane i VAT z własnych środków. Do tego dochodzi unijny limit pomocy de minimis (300 tys. euro na trzy lata), który blokuje większe podmioty, takie jak warszawskie MPWiK, oraz zwyczajny brak specjalistów, którzy mogliby usunąć wykryte luki.

## W tle infrastruktura krytyczna

Stawka jest wysoka, bo chodzi o bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej — wodociągów, transportu czy kolei. Resort infrastruktury powołał zespół CSIRT Infrastruktura, mający chronić m.in. sektory transportu i gospodarki wodno-ściekowej. Problem w tym, że zabezpieczenie przemysłowych systemów sterowania wymaga specjalistycznej wiedzy, której na poziomie lokalnym brakuje.

## Szerszy obraz: paradoks cyfryzacji

Diagnoza z Rzeczpospolitej wpisuje się w szerszy obraz polskiej cyfryzacji. Kraj ma dobrze rozwiniętą infrastrukturę — zasięg światłowodów i sieci o bardzo dużej przepustowości jest u nas powyżej średniej Unii. Gorzej wypadają jednak kompetencje cyfrowe i wykorzystanie technologii: w unijnym indeksie cyfrowym Polska od lat plasuje się w dolnej części stawki, a ze sztucznej inteligencji korzysta w firmach wciąż niewielki odsetek przedsiębiorstw. Najwyższa Izba Kontroli alarmowała z kolei o milionach osób wykluczonych cyfrowo — najczęściej mieszkańcach wsi i seniorach.

## Dlaczego to ważne

Cyfrowa przepaść między centrum a peryferiami to nie tylko kwestia wygody, ale i bezpieczeństwa. Jeśli inwestycje w kompetencje, uproszczenie dotacji i wsparcie kadrowe nie dotrą do małych gmin, Polska pozostanie krajem dwóch prędkości — cyfrowej elity w stolicy i cyfrowego paraliżu na prowincji. A w świecie, w którym atak może sparaliżować wodociągi czy szpital, najsłabsze ogniwo wyznacza odporność całego systemu.

## Źródła

- [Elitarne AI w Warszawie, cyfrowy paraliż na prowincji](https://www.rp.pl/biznes/art44759501-elitarne-ai-w-warszawie-cyfrowy-paraliz-na-prowincji)