---
title: "5,5 miliona pszczół pod jednym cmentarzem. Więcej niż ludzi na Manhattanie"
description: "Na półtora akra ziemi pod cmentarzem w Ithace w stanie Nowy Jork naukowcy z Cornell naliczyli około 5,5 miliona pszczół gniazdujących w glebie — jednego gatunku. To jedna z największych takich kolonii kiedykolwiek udokumentowanych i dowód, że stare cmentarze bywają cennymi ostojami przyrody."
category: "Nauka"
category_url: https://relacja24.pl/kategoria/nauka
author: "Agnieszka Jankowska"
published: 2026-06-26T13:02:00.000Z
updated: 2026-06-26T13:02:00.000Z
canonical: https://relacja24.pl/artykul/55-mln-pszczol-cmentarz-ithaca
tags: ["pszczoły", "zapylacze", "bioróżnorodność", "Cornell", "nauka", "przyroda"]
---
# 5,5 miliona pszczół pod jednym cmentarzem. Więcej niż ludzi na Manhattanie

Na półtora akra ziemi pod cmentarzem w Ithace w stanie Nowy Jork naukowcy z Cornell naliczyli około 5,5 miliona pszczół gniazdujących w glebie — jednego gatunku. To jedna z największych takich kolonii kiedykolwiek udokumentowanych i dowód, że stare cmentarze bywają cennymi ostojami przyrody.

## Odkrycie zaczęło się od porannego spaceru

Wiosną 2022 roku Rachel Fordyce, technik z wydziału entomologii [Uniwersytetu Cornella](https://news.cornell.edu/stories/2026/04/55m-ground-nesting-bees-make-home-ithaca-cemetery), przechodziła do pracy przez cmentarz East Lawn w Ithace w stanie Nowy Jork. Zauważyła niezwykle intensywny ruch owadów. To spostrzeżenie uruchomiło wielomiesięczne badania, których wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym „Apidologie”.

## Jak policzono podziemną kolonię

Zespół pod kierunkiem Steve’a Hoge’a rozstawił wiosną 2023 roku dziesięć pułapek wylęgowych (siatkowych namiotów o powierzchni metra kwadratowego) na obszarze ok. 0,61 ha. Przez sześć tygodni zebrały one 3251 owadów, wśród których zdecydowanie dominowała pszczoła samotnica *Andrena regularis* — tzw. górniczka. Na podstawie gęstości odłowów oszacowano całą populację na **około 5,5 miliona osobników** (w przedziale 3–8 mln) — to liczba przekraczająca liczbę mieszkańców Manhattanu i odpowiadająca ponad 200 rojom pszczoły miodnej na tej samej powierzchni.

## Dlaczego właśnie cmentarz

Odpowiedź jest prosta, gdy spojrzeć na potrzeby pszczół gniazdujących w ziemi. Jak tłumaczą badacze z Cornella, cmentarze oferują spokój, brak pestycydów i rzadko naruszaną, ciepłą glebę — idealne warunki dla samotnic, z których każda kopie własną norę i zaopatruje larwy w pyłek. Stare nekropolie, koszone, lecz nieorane i wolne od chemii, stają się w miastach prawdziwymi rezerwatami bioróżnorodności.

## Nie tylko ciekawostka

*Andrena regularis* to ważny zapylacz — m.in. jabłoni i borówek, a stan Nowy Jork należy do czołowych producentów jabłek w USA. Odkrycie ma też szerszy wymiar: większość gatunków pszczół na świecie gniazduje w ziemi, a mimo to ta grupa pozostaje słabo zbadana w porównaniu z pszczołą miodną. Kolonia z East Lawn przypomina, jak wiele dzikiej przyrody można przeoczyć — dosłownie pod własnymi stopami.

## Źródła

- [5,5 mln pszczół gniazdujących w ziemi. Na cmentarzu jest ich więcej niż ludzi na Manhattanie](https://www.rp.pl/nauka/art44706141-5-5-mln-pszczol-gniazdujacych-w-ziemi-na-cmentarzu-jest-ich-wiecej-niz-ludzi-na-manhattanie)
- [5.5M ground-nesting bees make home in Ithaca cemetery](https://news.cornell.edu/stories/2026/04/55m-ground-nesting-bees-make-home-ithaca-cemetery)